Các tổ chức hỗ trợ người nghiện cờ bạc tại Việt Nam

Nghiện cờ bạc, hay rối loạn cờ bạc (gambling disorder), đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phân loại là một rối loạn do hành vi gây nghiện trong Danh mục Phân loại Quốc tế về Bệnh tật (ICD-11). Tình trạng này có thể gây ra những tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần, tài chính và các mối quan hệ xã hội, tương tự như tác hại do trầm cảm và rối loạn sử dụng rượu gây ra.

Tại Việt Nam, mặc dù các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt quy mô lớn dành riêng cho cờ bạc chưa phổ biến như ở nước ngoài, người gặp khó khăn vẫn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ thông qua các bệnh viện tâm thần quốc gia, trung tâm trị liệu tâm lý tư nhân, hoặc áp dụng các biện pháp tự hạn chế tài chính và cài đặt phần mềm ngăn chặn hành vi cờ bạc trực tuyến.

Hiểu về Nghiện Cờ Bạc: Một Rối Loạn Hành Vi

Rối loạn cờ bạc không chỉ là một thói quen xấu mà là một tình trạng sức khỏe tâm thần nghiêm trọng. Theo WHO, nó được xếp vào nhóm các rối loạn do hành vi gây nghiện. Điều này có nghĩa là người mắc phải có một sự thôi thúc mạnh mẽ không thể kiểm soát để tiếp tục cờ bạc, bất chấp những hậu quả tiêu cực mà nó gây ra cho bản thân và những người xung quanh.

Các dấu hiệu nhận biết có thể bao gồm việc dành quá nhiều thời gian và tiền bạc cho cờ bạc, nói dối về mức độ tham gia, vay mượn tiền để chơi hoặc trả nợ cờ bạc, và cảm thấy bồn chồn, cáu kỉnh khi cố gắng cắt giảm hoặc ngừng chơi.

Các Tổ Chức Hỗ Trợ Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, hệ thống hỗ trợ chuyên biệt cho người nghiện cờ bạc chưa phát triển mạnh như ở các quốc gia phương Tây. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần hoặc các trung tâm trị liệu tâm lý để được hỗ trợ. Các lựa chọn bao gồm:

• Bệnh viện Tâm thần Quốc gia: Các bệnh viện tâm thần tuyến trung ương và địa phương thường có các khoa điều trị rối loạn tâm thần và cai nghiện, nơi có thể cung cấp dịch vụ tư vấn, điều trị bằng thuốc (nếu cần) và liệu pháp tâm lý cho người nghiện cờ bạc.
• Trung tâm Trị liệu Tâm lý Tư nhân: Một số trung tâm tư vấn và trị liệu tâm lý tư nhân có các chuyên gia được đào tạo về trị liệu hành vi nhận thức (CBT) hoặc các phương pháp khác có thể giúp người nghiện cờ bạc nhận diện và thay đổi hành vi của mình.
• Các tổ chức xã hội và nhóm hỗ trợ: Mặc dù không chuyên biệt cho cờ bạc, một số tổ chức hỗ trợ người có vấn đề về nghiện nói chung có thể cung cấp các buổi gặp mặt nhóm hoặc tư vấn ban đầu.

Ví Dụ Minh Họa: Hành Trình Tìm Kiếm Hỗ Trợ

Anh Nam, 35 tuổi, nhận thấy mình đang mất kiểm soát với cờ bạc trực tuyến. Anh đã thua một số tiền lớn, ảnh hưởng đến tài chính gia đình và thường xuyên nói dối vợ về các khoản chi tiêu. Anh cảm thấy lo lắng, tội lỗi và không thể ngừng chơi. Sau khi tìm hiểu, anh quyết định thực hiện các bước sau:

1. Tìm kiếm thông tin: Anh Nam đọc các bài viết về nghiện cờ bạc và nhận ra mình có nhiều dấu hiệu của rối loạn này.
2. Liên hệ chuyên gia: Anh tìm đến một trung tâm tư vấn tâm lý tư nhân tại Hà Nội. Tại đây, anh được một nhà tâm lý học lâm sàng tư vấn và bắt đầu liệu trình trị liệu hành vi nhận thức.
3. Áp dụng biện pháp tự bảo vệ: Theo lời khuyên của chuyên gia, anh Nam đã cài đặt phần mềm chặn truy cập cờ bạc trên điện thoại và máy tính của mình. Anh cũng trao đổi thẳng thắn với vợ, nhờ cô quản lý tài chính chung và hạn chế quyền truy cập vào tài khoản ngân hàng cá nhân.
4. Tìm kiếm nhóm hỗ trợ: Anh Nam tham gia một nhóm hỗ trợ trực tuyến dành cho những người có vấn đề về nghiện, nơi anh có thể chia sẻ kinh nghiệm và nhận được sự động viên từ những người cùng cảnh ngộ.

Hành trình của anh Nam cho thấy việc chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ và áp dụng các biện pháp tự bảo vệ là rất quan trọng.

Biện Pháp Tự Giúp Đỡ và Công Cụ Hỗ Trợ

Bên cạnh việc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp, người nghiện cờ bạc có thể áp dụng nhiều biện pháp tự giúp đỡ để kiểm soát hành vi của mình:

• Sử dụng phần mềm chặn cờ bạc: Các ứng dụng như Gamban có thể chặn quyền truy cập vào các trang web và ứng dụng cờ bạc trên thiết bị của bạn. Mặc dù các công cụ này phổ biến hơn ở nước ngoài, việc tìm kiếm các giải pháp tương tự hoặc cài đặt tường lửa cá nhân vẫn có thể hữu ích.
• Tự loại trừ khỏi các nền tảng cờ bạc: Nếu bạn đang chơi trên các nền tảng trực tuyến, hãy tìm hiểu xem họ có cung cấp tùy chọn tự loại trừ (self-exclusion) hay không. Điều này sẽ ngăn bạn truy cập vào tài khoản trong một khoảng thời gian nhất định.
• Quản lý tài chính chặt chẽ: Yêu cầu ngân hàng chặn các giao dịch chuyển tiền đến các trang cờ bạc (nếu có hỗ trợ) hoặc nhờ người thân đáng tin cậy quản lý tài chính của bạn. NHS cũng khuyến nghị việc này.
• Tìm kiếm các hoạt động thay thế: Thay thế thời gian và năng lượng dành cho cờ bạc bằng các sở thích, hoạt động thể thao, hoặc các mối quan hệ xã hội lành mạnh.
• Xây dựng mạng lưới hỗ trợ: Chia sẻ vấn đề của bạn với gia đình, bạn bè hoặc những người bạn tin tưởng để nhận được sự động viên và giám sát.

Giới Hạn và Trường Hợp Ngoại Lệ

Điều quan trọng cần lưu ý là tại Việt Nam, các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt cho nghiện cờ bạc chưa có quy mô và sự đồng bộ như các hệ thống ở Anh, ví dụ như GamCare với đường dây nóng quốc gia 24/7 hoặc dịch vụ GamStop. Do đó, người bệnh có thể cần chủ động hơn trong việc tìm kiếm và kết nối các nguồn lực khác nhau. Hiệu quả của các tính năng khóa tài khoản hoặc chặn giao dịch tại các ngân hàng Việt Nam cũng có thể khác biệt so với các ngân hàng ở châu Âu, vì vậy cần phải liên hệ trực tiếp với ngân hàng để tìm hiểu các tùy chọn hỗ trợ.

Nếu bạn hoặc người thân đang gặp vấn đề với cờ bạc, đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ. Việc nhận diện vấn đề và chủ động hành động là bước đầu tiên và quan trọng nhất để phục hồi.