Kiểm tra cựa sắt dưới góc nhìn phúc lợi: vì sao không có quy trình nào làm đá gà trở nên an toàn

Dưới góc nhìn phúc lợi động vật, không có quy trình kỹ thuật hay kiểm tra cựa sắt nào có thể làm đá gà trở nên an toàn. Việc trang bị cựa sắt sắc bén làm tăng mức độ sát thương, gây nguy hại trực tiếp đến tính mạng của động vật và đi ngược lại các nguyên tắc cơ bản về phúc lợi.

Phúc lợi động vật và rủi ro từ cựa sắt

Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH) định nghĩa phúc lợi động vật là trạng thái thể chất và tinh thần của con vật liên quan đến điều kiện sống và cái chết của nó. Các nguyên tắc cốt lõi của phúc lợi động vật bao gồm quyền tự do không bị đau đớn, thương tích và bệnh tật. Khi gà được gắn cựa sắt, chúng bị ép tham gia vào các trận đấu có tính chất bạo lực, gây ra những vết thương nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Điều này trực tiếp vi phạm các nguyên tắc phúc lợi cơ bản.

Cựa sắt, dù là cựa dao hay cựa tròn, đều được thiết kế để gây sát thương tối đa. Chúng biến một trận đấu đối kháng tự nhiên thành một cuộc chiến sinh tử với vũ khí nhân tạo. Mức độ rủi ro thương tích và tử vong tăng lên đáng kể, khiến cho khái niệm “an toàn” trở nên không phù hợp trong bối cảnh này.

Sự khác biệt giữa chọi gà dân gian và đá gà cựa sắt

Chọi gà dân gian truyền thống ở Việt Nam vốn mang ý nghĩa giải trí, khuyến khích chăn nuôi và thể hiện tinh thần thượng võ. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, trò chơi này thường diễn ra trong các lễ hội, không đặt nặng tính ăn thua hay sát thương. Gà chọi thường dùng cựa tự nhiên và các trận đấu có thể kéo dài, ít khi dẫn đến cái chết ngay lập tức.

Ngược lại, đá gà cựa sắt hiện đại, đặc biệt là các hình thức có cá độ, đã biến tướng hoàn toàn. Mục đích chính là rút ngắn thời gian trận đấu để phục vụ cá cược nhanh chóng, dẫn đến việc sử dụng cựa sắt sắc bén. Điều này làm tăng tính bạo lực và sát thương, đẩy phúc lợi động vật xuống mức thấp nhất.

Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn từ thế kỷ 13 đã từng cảnh tỉnh về tính chất nguy hiểm của cựa gà sắc nhọn khi viết 'Cựa gà sắc khôn đâm giáp giặc', cho thấy nhận thức về sự nguy hiểm của vũ khí sắc nhọn trong các cuộc đối kháng.

Ví dụ minh họa: Một trận chọi gà dân gian truyền thống có thể kéo dài hàng giờ, với gà chỉ dùng cựa tự nhiên và ít khi gây ra vết thương chí mạng. Ngược lại, một trận đá gà cựa sắt thường kết thúc trong vài phút, với những vết thương sâu, chảy máu nhiều do cựa sắt gây ra, dẫn đến cái chết nhanh chóng của một trong hai con gà.

Giới hạn của việc kiểm tra cựa sắt

Một số người có thể cho rằng việc kiểm tra cựa sắt trước trận đấu có thể đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, các quy trình kiểm tra này, nếu có, chỉ nhằm đảm bảo tính công bằng giữa các bên tham gia cá cược hoặc tuân thủ quy định của một số trường gà cụ thể, chứ không hề giảm thiểu rủi ro thương tích cho gà. Dù cựa sắt được kiểm tra về kích thước, độ sắc bén hay cách lắp đặt, bản chất của nó vẫn là một vũ khí gây sát thương.

• Không loại bỏ rủi ro: Ngay cả khi cựa được lắp đúng kỹ thuật, mục đích của nó vẫn là gây thương tích. Việc kiểm tra chỉ xác nhận rằng cựa có thể hoạt động hiệu quả như một vũ khí.
• Bản chất bạo lực: Không có quy trình nào có thể thay đổi bản chất bạo lực của việc sử dụng cựa sắt. Mục tiêu của trận đấu vẫn là làm đối thủ bị thương nặng hoặc chết.
• Thiên kiến nhận thức: Người tham gia cá cược có thể tin rằng việc kiểm tra cựa mang lại sự an toàn hoặc công bằng, nhưng đây là một thiên kiến nhận thức. Thực tế, nó chỉ hợp pháp hóa hành vi gây hại cho động vật dưới một vỏ bọc quy trình.

Pháp luật Việt Nam và đá gà

Tại Việt Nam, các hoạt động cá cược dưới hình thức đá gà, dù có hay không có cựa sắt, đều bị pháp luật nghiêm cấm. Theo Cổng thông tin văn bản Chính phủ Việt Nam và các bản án thực tế, hành vi tổ chức đánh bạc hoặc tham gia đánh bạc dưới mọi hình thức đều có thể bị xử lý hình sự. Việc sử dụng cựa sắt trong đá gà càng làm tăng tính chất bạo lực và nghiêm trọng của hành vi, khiến nó trở thành một hoạt động vi phạm pháp luật rõ ràng.

Kết luận: Không có đá gà cựa sắt an toàn

Từ góc độ phúc lợi động vật và pháp luật, không có quy trình kiểm tra nào có thể làm cho đá gà cựa sắt trở nên an toàn. Bản chất của việc sử dụng cựa sắt là gây thương tích nghiêm trọng và tử vong cho động vật, đi ngược lại các nguyên tắc cơ bản về phúc lợi. Người đọc cần nhận thức rõ về rủi ro này và tránh xa các hoạt động cá cược đá gà để bảo vệ phúc lợi động vật và tuân thủ pháp luật.

Nguồn tham khảo

• World Organisation for Animal Health: Animal welfare
• Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam: Chọi gà
• Cổng thông tin văn bản Chính phủ Việt Nam
• Thư Viện Pháp Luật: Bản án 18/2020/HS-ST